Jaren geleden had ik een rekening bij SNS Bank. Na de overname door ASN Bank veranderde er voor mij weinig, behalve de naam en de prijs. Waar mij een bankrekening vroeger nog een paar tientjes per jaar kostte, is dat bij deze bank opgelopen tot ongeveer 60 euro per jaar. Dat bedrag zal de meeste mensen niet direct ruïneren, maar ergens klopt er iets niet: Ik krijg niets meer, maar het kost mij wel 3 keer zoveel.
De vorige eeuw
In de jaren ’90 was een bank nog zichtbaar. In bijna iedere wijk, in elk dorp stond een filiaal met meerdere balies en personeel dat daadwerkelijk administratief werk verrichtte. Er waren gebouwen, loketten, archieven en een constante stroom aan menselijk werk. Kortom, er was mensenwerk en er waren kosten.
Nu verloopt vrijwel alles digitaal. Internetbankieren, apps en pinbetalingen hebben het grootste deel van dat systeem vervangen. Voor dagelijks gebruik kom je niet meer in een bankgebouw en de meeste filialen zijn dan ook verdwenen, een enkele daargelaten om een hypotheek af te sluiten.
Ook het pinnen is meer zoeken naar een automaat en collectief geregeld via Geldmaat. Toch zijn de kosten voor een simpele bankrekening niet lager geworden, maar juist hoger.
Redenen
Steeds opnieuw worden daarvoor dezelfde redenen gegeven: regelgeving, beveiliging, servers, toezicht en fraudecontrole. Maar die argumenten komen minder overtuigend over zodra je kijkt naar de online banken die tegenwoordig bestaan. Want ook die draaien op beveiligde systemen, moeten zich aan dezelfde Europese regels houden en bieden voor dagelijks gebruik vrijwel dezelfde functionaliteit. Alleen vragen ze daar geen geld voor.
Online banken
Er zijn inmiddels meerdere online banken waarbij een betaalrekening niets kost. Ook daar krijg je gewoon een betaalpas, een app en de mogelijkheid om overal te pinnen. Natuurlijk bestaan er beperkingen, bijvoorbeeld bij het opnemen of storten van contant geld, maar voor veel mensen speelt dat nog maar een beperkte rol in het dagelijks leven.
Juist daarom wringt het. Want als deze partijen dezelfde digitale infrastructuur, beveiliging en regelgeving aankunnen zonder maandelijks geld te vragen voor een standaardrekening, waarom moeten traditionele banken daar dan steeds hogere bedragen voor rekenen? De online banken laten in ieder geval zien dat het anders kan.
| Eigenschap | Openbank | N26 | Revolut | Bunq |
|---|---|---|---|---|
| Gratis betaalrekening | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Gratis fysieke pas inbegrepen | Ja | Ja | Ja | Nee |
| Verzendkosten fysieke pas | Nee | Ja (~€10) | Ja (~€8) | n.v.t. |
| Virtuele kaart | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Kosten basisrekening | €0 p/m | €0 p/m | €0 p/m | €0 p/m |
| Lokale IBAN | Nee (ES) | Nee (DE) | Ja (NL/BE) | Ja (NL) |
| iDEAL / Bancontact | Nee / Nee | Ja / Nee | Ja / Beperkt | Ja / Nee |
| Apple Pay / Google Pay | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Nederlandse taal app/support | Ja | Nee | Ja | Ja |
| Gratis ATM-opnames | Ja (5× p/m) | Ja (3× p/m) | Ja (5× p/m, max. €200) | Nee |
| Sterkste punt | Compleet gratis mét pas | Simpele strakke app | Beste gratis allround | NL-integratie |
| Grootste nadeel | Geen iDEAL + Spaanse IBAN | Geen Nederlandse app + Duitse IBAN | Promotie voor premiumfuncties | Gratis versie erg beperkt |
IBAN
Hoewel binnen Europa officieel geldt dat elke SEPA-IBAN gelijk behandeld moet worden, blijft een lokale IBAN in de praktijk vaak het meest probleemloos. Voor Nederlanders werkt een Nederlandse IBAN doorgaans soepeler bij bijvoorbeeld iDEAL, automatische verificaties en sommige oudere systemen. Voor Belgen geldt iets vergelijkbaars met Bancontact en andere lokale betaalintegraties. Een buitenlandse IBAN, zoals de Spaanse IBAN van Openbank of de Duitse IBAN van N26, functioneert meestal prima voor dagelijkse betalingen en incasso’s, maar kan af en toe nog praktische beperkingen opleveren. Bunq biedt Nederlandse IBAN’s aan en Revolut biedt zowel Nederlandse als Belgische IBAN’s, wat het gebruik als dagelijkse rekening eenvoudiger maakt.